على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3402

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

معرق ( mo'raq ) ص . ع . كسى كه در كرم و يا در لؤم داراى اصل و عرق باشد . و شراب معرق : شراب آميخته با اندكى آب . و فحل معرق : گشن اصيل و نجيب . معرق ( mo'arraq ) ص . ع . شراب معرق : شراب رگ‌دار آميخته با اندكى آب . و رجل معرق الخدين : مرد كم گوشت رخسار و مرد كم گوشت . و رجل معرق العظام : مرد كم گوشت . معرق ( mo'arraq ) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز رگ‌دار . و كاشى معرق : قسمى از خشت كاشى منقش كه نقشها را مانند عرق در آن قرار داده‌اند . معرقب ( mo'arqab ) ص . ع ستور عرقوب بريده . معرقة ( mo'reqat ) و ( mo'arreqat ) ا . ع . راهى بسوى شام كه قريش از آن راه مىرفتند . معرك ( mo'rek ) ص . ع . زن حايض . معرك ( ma'rak ) و معركة ( ma'rakat ) و ( ma'rokat ) ا . ع . ميدان جنك و رزمگاه . ج : معارك . معركة ( me'rakat ) ا . ع . لته حيض . معركه ( ma'rake ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هنگامه و هنگه و غوغا و ازدحام و تماشاگاه و جاى تماشا و جاى هنگامه و غوغا . و معركه جهاد و يا معركه كارزار : ميدان جنك . و معركه شدن : هنگامه شدن و ازدحام كردن مردمان . معركه‌ساز ( ma'rake - s z ) و معركه‌گير ( ma'rake - gir ) ا . پ . ريسمان باز و شعبده‌باز . معرمض ( mo'armez ) ص . ع . ماء معرمض : آب داراى چغرلاوه . معرن ( mo'arran ) ص . ع . رمح معرن : نيزه ميخ دوز كرده . معرنفط ( mo'ranfet ) ا . ع . شرمگاه زن . معرو ( ma'rovv ) ص . ع . كسى كه گرفتار فسره نخستين تب باشد . معرور ( ma'rur ) ص . ع . آلوده . و شتر گرفتار بيمارى عر . و سرمازده . و آنكه او را چيزى غير مستقل رسد . معرور ( ma'rur ) ا . ع . از اعلام است . معرورة ( ma'rurat ) ص . ع . زنى كه بر شير وى چشم زخم رسد . و ماده شتر گرگين . و ماده شتر گشن‌ناك . معرورك ( mo'rurak ) ص . ع . ريگهاى درهم در آمده . و مرد متداخل گرد اندام . معروش ( ma'ruc ) ص ع . سايه‌گير از درخت و مانند آن . و بعير معروش الجنبين : شتر بزرك پهلو . معروش ( mo'arvac ) ص . ع . كسى كه در زير سايه درخت و جز آن نشسته باشد . معروشات ( ma'ruc t ) ج . ع . معروشة . و كروم معروشات : درختهاى رز و اديج بسته . معروشة ( ma'rucat ) ص . ع . بئر معروشة : چاه گرد گرفته . ج : معروشات . معروض ( ma'ruz ) ص . ع . ظاهر و هويدا شده و عرضه شده و تقديم شده . و شترى كه داراى داغ چليپا باشد . معروض ( ma'ruz ) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - عرضه شده و پيش آمده و تقديم كرده شده و تسليم كرده شده و درخواست شده و استدعا شده و عرض شده و نوشته شده و مورخ شده . و معروض داشتن : عرض كردن و درخواست نمودن و استدعا كردن . و كلمه معروض مىدارد : عنوان مكتوب اهل علم است بامرا و سلاطين . معروضات ( ma'ruz t ) ا . پ مأخوذ از تازى - عريضه‌ها و نوشتجات و درخواستها و مستدعيات و چيزهاى عرضه شده و اظهار كرده شده . معروضه ( ma'ruze ) ص . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى عرضه شده و اظهار شده و استدعا شده . معروف ( ma'ruf ) ا - ص . ع . مشهور و شناخته خلاف منكر . و كسى كه كف دست وى ريش باشد . و خير و رفق و دهش و احسان . و امر معروف : هر كارى كه همه كس آن را مىشناسند . و نيز معروف هر چيزى را گويند از اطاعت خداى تعالى و تقرب به آن و نيكويى بمردم كه مشهور باشد و همه كس آن را بداند . و نيز معروف از اعلام است . و معروف بن فيروزان كرخى : از اجله اصحاب و موالى حضرت على ابن موسى الرضا عليه الاف التحية و الثناء كه در بغداد در سال 200 هجرى وفات يافت و قبر آن در بغداد مزار عامه است و اهل بغداد به آن استسقا مىكنند . معروف ( ma'ruf ) ص . پ . مأخوذ از تازى - شناخته شده و شهرت يافته و مشهور و نامور . و هر كار خير و مشروع و روا و شايسته . و نيكويى و شايست . معروفة ( ma'rufat ) ص . ع . ارض سهلة معروفة : زمينى كه در آن گياه عرف فراوان عمل آيد . معروق ( ma'ruq ) ص . ع . شراب معروق : شراب رك‌دار از آب . و رجل معروق العظام : مرد كم گوشت .